Odgajanje NKD ptiČara - Pojam uzgoja
Svako ko i jednom privede kuju mužijaku i dobije štence smatra sebe odgajivačem pasa. Međutim stvar je mnogo složenija od prostog korišćenja kuje za reprodukciju. Sa praktičnog gledišta uzgoj pasa predstavlja dugotrajno gajenje odredjene rase koristeći odabrane, dokazane jedinke za priplod i vršeći selekciju njihovih potomaka da bi se stvorila linija ili porodica pasa određenog - visokog kvaliteta ili da bi se poboljsale odredjene osobine rase.
Sa teorijskog gledišta uzgoj pasa je svesna, sistematska, stručna i trajna aktivnost gajenja i selekcije koja se koristi sa dve oprečne osobine svakoga živoga organizma, pa i pasa: promenljiovošću-raznovrsnošću jedinki i nasleđivanju osobina roditelja. Sve to u cilju stvaranja i održavanja određenih rasa i osobina kod njih.
Nasleđivanjem-proučavanjem osobina koje se nasleđuju kao i načina na koji se to dešava bavi se genetika. Nije cilj ovoga članka da bude priručnik genetike, ali određene pojmove te nauke mora svako elaborirati ako želi da se bavi uzgojem pasa.
Kod pasa osobine koje se nasleđuju genetika deli na kvalitativne koje su teško merljive i koje određuju nekoliko gena (delova ćelije koje prenose osobine, osnovnih jedinica naslednosti) kao boja, kvalitet dlake, boja ociju itd. i kvantitativne koje se mogu meriti i brojčano izraziti (visina, dužina trupa, težina, nosnika itd.)
Kvalitativno nasleđivanje izučava tzv. formalna genetika koja predstavlja složenu sistematsku naučnu aktivnost koja koristi matematičke modele i kompjutersku simulaciju.
Kvantitativne osobine javljaju se u neograničenom broju varijanti. U njihovom određivanju učestvuje veliki broj gena (poligeno nasleđivanje). Za odgajivače je bitno da u njihovom formiranju učestvuju i faktori spoljne sredine. Nasleđjivanje kvantitativnih osobina, kao i probleme selekcije, proučava tzv. populaciona genetika koja nas, kao odgajivače, interesuje.
Osnovne aktivnosti kojima odgajivač teži postizanju svojih ciljeva su:
- Selekcija-odabiranje jedinki za priplod i gajenje
- Izbor odgajivačkog metoda
- Parenje
- Uticaj spoljne sredine-okoline koja je pod uticajem odgajivača